Zakładamy własną firmę - część 1

Zdecydowaliście się na rozpoczęcie własnego biznesu? Może się okazać, że to najważniejszy zawodowy krok, który podjęliście w życiu.

Od lat cenię przedsiębiorców, ludzi, którzy przy pomocy własnej wiedzy lub chociaż zainteresowań, niebywałego uporu, zaangażowania, krok po kroku osiągają sukcesy.

Praca w rozwijającej się korporacji może być ciekawa, aczkolwiek (oczywiście w zależności od aspiracji) przychodzi kiedyś taki moment, że coś zaczyna nas ograniczać. Może to ten właściwy moment? Ten moment, który zmieni Twoje dotychczasowe zawodowe życie? Czasem potrzeba miesięcy… dywagacje nad pomysłem, analizy, konsultacje z najbliższymi, z rodzicami, ze znajomymi. Potem sporządzenie biznesplanu, analiza prognoz finansowych itp. itd. A czasami liczy się impuls, jedno zdarzenie, które uświadomi Wam, że to właśnie jest ten MOMENT, w którym należy „przejść na swoje”. Dlatego chciałbym zaproponować osobom zastanawiającym się nad rozpoczęciem prowadzenia firmy krótką lekturę, przedstawiającą kilka kroków, które powinien postawić początkujący przedsiębiorca w celu rozpoczęcia własnej działalności. Skoro przebrnęliście już przez pierwszy akapit i nie zamknęliście tego okienka to znaczy, że coś jest na rzeczy. Na pewno macie już pomysł na swoją działalność albo jesteście w trakcie ostatnich szlifów. Od samego pomysłu do jego realizacji, sprzedaży i pierwszych zysków jest jeszcze bardzo daleko. Ale nie zrażajcie się żadnymi przeciwnościami, ważny jest efekt końcowy. Przejdźmy więc do aspektów nieco bardziej nas interesujących.

Co do zasady posługiwanie się niewłaściwą nomenklaturą na blogu prawniczym powinno go od razu dyskredytować, aczkolwiek postaram się z tego wybrnąć – już tłumaczę. Niewłaściwe nazewnictwo dotyczy określenia „firma” w rozumieniu przedsiębiorstwa czy działalności zawodowej. Firmę w przypadku osób fizycznych stanowi jej imię i nazwisko, do którego fakultatywnie możemy dołączyć określenie np. wskazujące na rodzaj prowadzonej działalności. Natomiast firmą osoby prawnej jest jej nazwa. Dlatego tytuł akapitu powinien raczej brzmieć „Zakładamy własne przedsiębiorstwo” lub „Zakładamy własną działalność”. Nie odbiegając od meritum sprawy, aby rozpocząć przygodę z biznesem, w początkowej fazie należy przede wszystkim zastanowić się nad wyborem formy prowadzenia działalności gospodarczej, następnie wybrać rodzaj opodatkowania oraz sposób rozliczeń. Zaczniemy jednak od samego początku, czyli wyboru formy prowadzenia działalności.

Forma prowadzenia przedsiębiorstwa

Najprostszym i najkrótszym sposobem na rozpoczęcie własnej działalności biznesowej jest rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG). Może się to odbyć w urzędzie gminy lub przez internet. Za pomocą jednego wniosku CEIDG – 1 (Link: Wniosek o wpis do CEIDG), zarejestrujemy naszą działalność a ponadto zgłosimy ją do Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz w Głównym Urzędzie Statystycznym. Wadą prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej jest z pewnością obowiązek opłacania składek w ZUS, a także osobista odpowiedzialność przedsiębiorcy za zaciągnięte zobowiązania (całym swoim majątkiem). W przypadku gdy właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej pozostaje w związku małżeńskim, wtedy odpowiedzialność za zobowiązania rozciąga się również na współmałżonka. Rozwiązaniem z takiej sytuacji jest zawarcie małżeńskiej umowy majątkowej. Z drugiej strony są oczywiście zalety, a najważniejszą z nich jest ta, że z nikim nie musicie się dzielić osiąganym dochodem. Najprawdopodobniej początkowo samodzielnie będziecie prowadzić swoją działalność.

Z czasem zatrudnicie pierwszych pracowników. Wtedy Wasza odpowiedzialność znacznie się rozszerzy. Natomiast tą kwestię postaram się rozwinąć w innym poście poświęconym zatrudnieniu pracowników w przedsiębiorstwie. Osoby decydujące się na rozpoczęcie prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, zazwyczaj wybierają opodatkowanie na zasadach ogólnych 18% – 32% w zależności od wysokości osiągniętego dochodu. Lub rozliczają się na zasadach tzw. podatku liniowego, który wynosi 19%. Najrzadziej stosowaną formą opodatkowania są ryczałt (chociaż bardzo popularny wśród Wynajmujących nieruchomości lokalowe), karta podatkowa czy podatek tonażowy, z którego praktycznie nikt nie korzysta.

Kolejną formą prowadzenia działalności jest spółka cywilna. Bardzo popularna wśród młodych przedsiębiorców, którzy rozpoczynają swoją przygodę z biznesem. Celem budowy spółki cywilnej jest zazwyczaj idea zwiększenia zysków wspólników. We dwoje czy troje zawsze raźniej. Każdy do spółki może wnieść coś „swojego”, niepowtarzalnego. Kapitałem jednego wspólnika może być pomysł, drugiego suma pieniędzy pozwalająca na realizację celów, a trzeciego doświadczenie w budowaniu projektów biznesowych. Podstawą funkcjonowania spółki cywilnej jest umowa zawarta pomiędzy wspólnikami (obligatoryjnie w spółce musi występować co najmniej dwóch wspólników). Ze względu na brak jasno określonych przepisów regulujących funkcjonowanie spółek cywilnych, prawa i obowiązki wspólników spółki, powinny w sposób jasny i precyzyjny zostać określone w umowie spółki. Dobra umowa spółki ułatwia znacznie jej prowadzenie i ogranicza pole powstawania konfliktów wewnętrznych. Proces rejestracji spółki jest bardzo podobny do tego, z którym mamy do czynienia w przypadku JDG. Każdy wspólnik ma obowiązek złożyć w urzędzie gminy wniosek CEIDG – 1. Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, w związku z tym interesy spółki reprezentowane są zawsze przez wszystkich wspólników. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki kształtuje się podobnie. Po wyczerpaniu majątku spółki, za jej zobowiązania odpowiadają wszyscy wspólnicy spółki solidarnie – do wysokości majątków osobistych. Kwestią mniej ważną choć czasem dokuczliwą jest firma (nazwa) spółki cywilnej. Firmą spółki cywilnej są nazwiska wspólników.

Oprócz nazwisk obligatoryjnie należy wskazać formę prowadzenia działalności gospodarczej tj. „spółka cywilna lub w skrócie s.c.”. Dodatkowo można uwidocznić przedmiot wykonywanej działalności. W związku z powyższym nazwa często jest długa i skomplikowana do zapamiętania. W wyjątkowych przypadkach może to wyglądać np. tak: „Kot i Nowak spółka cywilna” lub „Kot i Nowak s. c.”. Z drugiej strony kiedy mamy kilku wspólników, nazwa spółki może wydawać się wręcz komiczna, a na wizytówce zajmie 2 lub 3 wersy. Wyobraźmy sobie sytuację, gdy wchodzimy do biura tłumaczeń i na drzwiach widnieje szyld z napisem „Słowacki, Trzaskalska – Kownacka, Ziębicki i Grochowalska Biuro Tłumaczeń spółka cywilna”. Na szczęście nie ma obowiązku podawania zakresu języków, w których specjalizują się Ci państwo.

W zależności od tego czy jesteście indywidualistami, czy wolicie współpracować w grupie, pole wyboru formy prowadzenia przedsiębiorstwa jest bardzo szerokie. To oczywiście nie koniec rozważań na temat możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. W wachlarzu pozostały jeszcze spółki prawa handlowego (spółki osobowe i kapitałowe) takie jak sp. jawna, sp. partnerska, sp. komandytowa, sp. z o. o. oraz spółka akcyjna. Jednak gdybym miał opisać każdą formę w jednym poście, nikt nie przetrwałby takiej lektury. Dlatego też w drugiej części krótkich rozważań nt. form prowadzenia działalności gospodarczej przedstawię Wam pozostałe spółki. W kolejnych postach na blogu mat-kancelaria ukażą się rozważania na temat formy opodatkowania przychodu z działalności oraz problematyki zatrudniania pracowników w przedsiębiorstwie.

Ponadto każda z form prowadzenia działalności, które przedstawiłem dzisiaj oraz tych, które omówię w części drugiej, zostaną szczegółowo omówione w zakładce „Zakładanie firmy”.